دستگاه سانترال مانند یک مرکز مخابراتی عمل می‌کند. دستگاه های سانترال در شرکت ها، مراکز اداری و سازمان ها برای مدیریت خطوط تلفن (داخلی و خارجی) مورد استفاده قرار می‌گیرند و می‌توانند طوری برنامه ریزی شوند که بر اساس نیاز های شرکت بیشترین بهره وری را داشته باشند. برنامه ریزی سانترال با کامپیوتر معمولا انجام می‌شود.

به دستگاه سانترال، PBX هم می‌گویند. در واقع PBX مخفف عبارت انگلیسی “Private Branch Exchange” است که یک شبکه خصوصی تلفن به‌شمار می‌رود. دستگاه سانترال برای شرکت‌های بزرگ بسیار کارآمد بوده و امکان صحبت کردن افراد شرکت را با یکدیگر فراهم می‌کند.

دستگاه سانترال شبکه تلفن داخلی یک سازمان یا شرکت را به بهترین شکل اداره می‌کند. از طریق ویژگی‌های پیشرفته‌ای که این دستگاه در خود دارد، کنترل و مدیریت کردن تماس‌های ورودی و خروجی را انجام می‌دهد.

تنظیم کردن دستگاه سانترال نه کار بسیار آسانی است و نه بسیار سخت. فقط نکته‌ای که قابل توجه است مکان قرارگیری دستگاه است که باید در یک جای مناسب مثلا اتاقی که سرورها در آن قرار دارند، مستقر شود.

مدیریت خطوط مخابراتی به وسیله سانترال بسیار آسان است. مهمترین وظیفه این دستگاه اشتراک گذاری خطوط تلفن شهری بین داخلی ها بدون دخالت نیروی انسانی است. به عبارت دیگر می‌توان ارتباطات تلفنی مجموعه را از این طریق بهبود بخشید.

سانترال، امکاناتی نظیر مدیریت خطوط شامل تفکیک و توزیع آن‌ها، همچنین تشکیل صف و پاسخگویی به تماس‌های مشتریان را در اختیار هر مجموعه قرار می‌دهد.

برای استفاده از این امکانات به یک دستگاه سانترال و تعدادی تلفن سانترال نیاز است.

انواع دستگاه سانترال

دستگاه‌ها را از دو نظر می‌توان تقسیم بندی کرد؛ 1- براساس ظرفیت و 2- براساس نوع کارکرد.

) انواع دستگاه بر اساس ظرفیت

هر دستگاه به تعدادی خط شهری و تعدادی خط داخلی متصل می‌شود. بعد از خریداری دستگاه می‌توانید با اضافه کردن تعدادی کارت ارتقای سانترال به تعداد پورت های شهری و داخلی اضافه کنید.

  • کم ظرفیت

با توجه به توضیح بالا، دستگاه های کم ظرفیت، از تعداد کمتری خط شهری و داخلی پشتیبانی می‌کنند و هرچند می‌توان با خرید کارت، تعداد خطوط را افزایش داد، حداکثر تعداد خطوط شهری و داخلی که می‌توانند به این دستگاه ها وصل شوند نسبت به سایر دستگاه ها کم تر است.

دستگاه های سانترال کم ظرفیت فقط شامل دو دستگاه TES824 و TEM824 می‌شوند.

دستگاه TES824 در حالت پیش فرض می‌تواند از 3 خط شهری و 8 خط داخلی پشتیبانی کند که این تعداد با افزودن یک کارت ارتقا به 6 خط شهری و 16 خط داخلی و با افزودن دو کارت ارتقا به 8 خط شهری و 24 خط داخلی افزایش پیدا می‎کند.

دستگاه TEM824 نیز در حالت حداکثر (با افزودن کارت ارتقا) از 8 خط شهری و 24 خط داخلی پشتیبانی می‌کند که این تعداد در حالت پیش فرض دستگاه 6 خط شهری و 16 خط داخلی است.

  • پر ظرفیت

سه سری NS، TDE و TDA از دستگاه های پرظرفیت به شمار می‌روند.

2) انواع دستگاه بر اساس نوع عملکرد

بر اساس نوع عملکرد دستگاه های سانترال را می‌توان به دو نوع تحت شبکه و غیر تحت شبکه تقسیم کرد.

  • تحت شبکه

نوع ارتباط اصلی تلفن هایی که به این نوع دستگاه ها متصل می‌شوند از طریق یک شبکه (IP) است.

سری NS و TDE تحت شبکه کار می‌کنند.

  • غیر تحت شبکه

دستگاه هایی که تحت شبکه کار نمی‌کنند مدل های TES و TEM و سری TDA را شامل می‌شوند.

دستگاه های TDA می‌توانند از خطوط داخلی دیجیتال، هایبرید و آنالوگ پشتیبانی کند.

در حالی که مدل های TES و TEM فقط خطوط داخلی هایبرید و آنالوگ را ساپورت می‌کنند.

مقایسه سانترال پرظرفیت با کم ظرفیت

مزایا و معایب دستگاه سانترال پرظرفیت در یک نگاه

معایب :

  • به اتصال پهنای باند نیاز دارد
  • به تلفن‌های تحت شبکه نیاز دارد

مزایا :

  • قابل تنظیم
  • کمتر کردن هزینه‌های ماهانه
  • دارا بودن اکثر ویژگی‌های تماس
  • بدون هزینه‌های جانبی
  • بدون نیاز به فضای فیزیکی برای قرار دادن دستگاه
  • بدون نیاز به سرور
  • مقیاس‌پذیری بالا در صورت اضافه کردن نفرات
  • پشتیبانی رایگان یا مقرون به‌صرفه‌تر
  • نصب و مستقر کردن سریع

مزایا و معایب دستگاه سانترال کم‌ظرفیت در یک نگاه

معایب :

  • هزینه‌های جانبی بیشتر
  • زمان‌بر بودن نصب و راه‌اندازی
  • هزینه بالای نگهداری و پشتیبانی
  • نیاز به فضای فیزیکی برای سرور
  • مقیاس‌پذیری محدود

مزایا

  • قابل تنظیم
  • هزینه‌های کم ماهانه
  • بدون نیاز به اینترنت
  • دارا بودن برخی از ویژگی‌های تماس

نمونه دستگاه سانترال