کلید :

وسیله ای است که برای قطع و وصل جریان برق در یک یا چند مدار الکتریکی به کار میرود.

پریز و دو شاخه :

وسیله ای است که برای اتصال هادیها و بندهای قابل انعطاف در سیم کشی ثابت به کار میرود و شامل دو قسمت است:
۱) پریز ثابت که قسمتی است که با سیم کشی ثابت نصب میگردد.
۲) دوشاخه که قسمتی است که به هادی یا بند قابل انعطاف لوازم برقی یا بند قابل انعطاف پریز دستی متصل میشود.پریز چند راه :
یک دستگاه پریز است که بیش از یک محل برای اتصال دو شاخه داشته باشد.

mobtakerangroup.ir(در یک برگهٔ جدید باز می‌شود)

قسمت های تشکیل دهنده کلید و پریز

کلید و پریز دارای دو بخش است:

  1. مکانیزم درونی
  2. قاب

مکانیزم درونی چیست ؟

مکانیزم درونی همان ساختار درونی کلید و پریز است، که به نحوه سیم پیچی و اتصال های درونی کلید و پریز، تک پل یا دوپل بودن و اتصال آن به قاب می پرازد.

قاب چیست؟

قاب کلید و پریز همان بخشی است که قابل دیدن روی دیوار است و این سطح از جنس عایق ساخته می شود تا در هنگام اتصال برق دست فرد روشن کننده را برق نگیرد.

این عناصر کوچک در ابعاد و طرح های مختلف به بازار عرضه می شوند و قرار گرفتن آنها بر روی دیوار با انواع پوشش هایی نظیر کاغذ دیواری، رنگ، پانل های چوبی و … میتواند در زیبایی بخشی یا انسجام دادن به فضا نقش مهمی را ایفا کند.

نکته ی مهمی که بعد از زیبایی کلید و پریز در انتخاب مدل کلید و پریز می تواند مهم باشد، ایمنی آنها است. این قطعات مستقیماً با انرژی برق در ارتباط هستند بنابراین در ساخت آنها باید به نکات ایمنی دقت شود.

تفاوت مکانیزم قدیمی و مکانیزم جدید :

مکانیزم کلید و پریز های قدیمی نیاز به پیچ و مهره شدن به قاب داشتند اما کلید و پریز های جدید عموما نیازی به این کار ندارند و به وسیله مکانیزم فنری به راحتی در عمق دیوار قرار می گیرند و به صورت یک مجموعه کامل  درنظر گرفته می شوند.

انواع کلید و پریز

کلید و پریزهای قدیمی عموما در رنگ های سفید و کرم تولید می شدند  و ساختاری مربعی شکل داشتند، اما کلید پریز های امروزی در رنگ های بسیار متنوع و جنس های مختلف ساخته می شوند که غالبا جنس آنها از پلاستیک مرغوب است اما قاب کلید و پریز عموما از جنس آلیاژ برنج ساخته می شود که علاوه بر زیبایی منحصر به فرد آن می توان به مقاومت بالا، عدم تغییر رنگ و پوسیدگی اشاره کرد. همچنین انواع کلید و پریز با روکش های چرم ، چوب ، فلز و یا حتی کریستال هم در این مجموعه تولید می شود. با این تنوع به راحتی میتوانید اجزای الکتریکی ساختمان را نیز با دکوراسیون کلاسیک یا مدرن خودتان تطبیق بدهید.

کلید ها بر اساس نوع استفاده و کاربرد به دسته های مختلفی تقسیم می شوند :

کلید تک پل

نوعی کلید است که با آن فقط قدرت کنترل یک مصرف کننده از یک نقطه را داریم. همچنین این نوع کلید برای قطع و وصل سیم فاز در چراغ های روشنایی و مصارف مشابه به کار میرود.


کلید دو پل

کلیدی است که با آن قدرت قطع و وصل دو مصرف کننده را از یک نقطه داریم. این نوع کلید که در حقیقت دو کلید در یک جعبه است می توان برای قطع و وصل همزمان دو فاز و یا یک فاز و یک نول استفاده کرد .


کلید سه پل

این نوع کلید برای قطع و وصل سه انشعاب از یک نقطه به کار میرود.

کلید تبدیل

این نوع کلید به ما قدرت کنترل یک مصرف کننده را از دو نقطه می دهد.

کلید صلیبی

از این کلید برای کنترل یک گروه مصرف کننده از چند نقطه استفاده میشود. نام دیگر آن کراکس است.

کلید جیوه ای

این نوع کلید در مدارهای فرعی با بار کم مانند اتاقهای عمل، روی دیگهای بخار و غیره به کار میرود.

کلید دیمر

کلید دیمر در مکان هایی که میزان نور باید یکنواخت باشد کاربرد دارد. این کلیدها شدت نور را تنظیم و کم یا زیاد می کنند. از این نوع کلیدها در مکان هایی مانند سالن تئاتر استفاده می شود.

یکی دیگر از دسته بندی های کلید های برق بر اساس موارد زیر  می باشد :

نوع اتصال

دارای دو اتصال یک جهته مانند یک پل و دو پل و چند جهته مانند تبدیل و صلیبی است.

نوع تغذیه

AC و DC

روش نصب

روکار، توکار، نیمه کار، تابلویی،داخل ترانک

درجه حفاظت در برابر عبور جریان

کلیدهای بدون پوشش و با پوشش.

درجه حرارت در برابر نفوذ آب

که شامل کلید های معمولی و حفاظت شده در برابر ترشح آب و حفاظت شده در برابر فوران آب

کلید های مجهز به حس گرهای حرکتی

این کلید ها نسبت به کلیدهای قدیمی ظاهر زیبابتری دارند و در خانه های هوشمند استفاده میشوند. این نوع کلید ها که به آنها لمسی میگویند با حس گرمای دست قطع یا وصل شدن جریان برق را صادر می کنند این کلیدها برای صرفه جویی در مصرف انرژی بسیار مفید هستند، زیرا با حضور افراد در فضا روشن و با خارج شدن فرد از فضا خاموش میشوند. که برای افراد فراموشکار نیز مناسب هستند.

کلیدهای تایمری

بیشتر در محل هایی مانند مسیر راه پله حیاط یا پشت بام استفاده میشوند که نباید چراغ همیشه روشن بماند. این کلید ها قابلیت تنظیم برای زمان های مختلف را دارا می باشند.

پریز ها دارای انواع مختلفی هستند که در زیر به صورت خلاصه ذکر شده اند :

پریز های قابل نصب در ترانک

بر اساس نوع فاز

یکی از پرکاربرد ترین دسته بندی ها بر اساس نوع فاز پریز ها می باشد. این دسته بندی شامل دو نوع تک فاز و سه فاز بوده که برخی دارای اتصال به زمین و برخی دیگر بدون اتصال هستند.


بر اساس روش نصب

در این دسته بندی پریز ها به دو گروه رو کار و تو کار تقسیم می شوند. از مهمترین تفاوت های این دو دسته بندی می توان از وجود اتصال به زمین، درجه حفاظت در برابر رطوبت و نفوذ آب و تعداد فازها نام برد.

بر اساس نوع کاربرد

این نوع پریز ها دستگاهایی که به آن ها وصل می شوند را به منبع ذخیره برق ارتباط می دهند و هنگامی که برق قطع می شود، این دستگاه ها همچنان روشن خواهند ماند.

این نوع پریز ها که مجهز به یک سیم ارت دار هستند، برای تخلیه بار الکتریکی به زمین متصل می شوند. این سیم با انتقال الکتریسیته ساکنی که در مدار ، تخلیه شده مانع از برق گرفتگی افراد می شود.